MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ PRAW DZIECKA

20 listopada obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka. Data ta upamiętnia podpisanie najważniejszego dokumentu gwarantującego prawa wszystkim dzieciom. Dokładnie 31 lat temu światowi przywódcy podjęli zobowiązanie wobec dzieci na świecie, uchwalając Konwencję o prawach dziecka. Obowiązkiem nas wszystkich jest respektowanie tych praw. Od czasu powstania, Konwencja przyczyniła się do poprawy życia dzieci na całym świecie.
Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka to także okazja, aby zwrócić uwagę społeczeństwa na trudną sytuację dzieci w różnych zakątkach świata, których prawa nie są przestrzegane. Niestety nadal nie każde dziecko może w pełni cieszyć się bezpiecznym i zdrowym dzieciństwem. UNICEF szacuje, że co czwarte dziecko na świecie żyje na obszarach konfliktów zbrojnych lub katastrof naturalnych. W tym roku oczy całego świata zwrócone są na Jemen. W tym kraju od lat trwa największy kryzys humanitarny XXI wieku, a prawa najmłodszych w tym kraju są regularnie łamane. 
Prawa dziecka przysługują każdemu dziecku niezależnie od wieku, płci, koloru skóry czy miejsca zamieszkania. Zaliczane są do szerokiej grupy praw człowieka, które przysługują każdemu z nas tylko dlatego, że jesteśmy ludźmi. Do praw człowieka zaliczane jest m.in. prawo do życia, wolności, edukacji – są one powszechne, a więc takie same dla wszystkich, przyrodzone, czyli istnieją niezależnie od woli władzy, i niezbywalne – czyli nikt nie może ich ludziom odebrać. Podobnie jest z prawami dziecka: przysługują one każdemu dziecku bez wyjątku i powinny być respektowane przez każdego dorosłego. Dzieci, by należycie się rozwijały, potrzebują opieki, ochrony oraz optymalnych, godziwych warunków życia.
Dziecko nie jest własnością dorosłych – jest od nich mniejsze, słabsze, musi mieć zapewnioną ochronę przed ich siłą.
Prawa dziecka i obowiązki to dwie odrębne rzeczy. To, że dziecko ma prawa określone w Konwencji o prawach dziecka nie zależy od tego, czy wykonuje swoje obowiązki czy nie (choć powinno to robić).Nie można zatem, nawet jeśli nie wywiązuje się z podjętych bądź narzuconych zadań. Egzekwowanie wypełniania obowiązków stanowi odrębną kwestię. Należy także pamiętać, że prawa dziecka nie powinny naruszać lub ograniczać praw innych.
Najważniejszym dokumentem, który określa prawa dziecka jest Konwencja o prawach dziecka, którą uchwaliło Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r. Została ratyfikowana przez 192 kraje – wszystkie zobowiązały się do przestrzegania i realizowania jej zapisów. Polska ratyfikowała tę konwencję w 1991r. 
Ale nie jest to dokument jedyny.
-W 1924 roku Zgromadzenie Ogólne Ligi Narodów uchwaliło Deklarację Praw Dziecka, zwaną również Deklaracją Genewską.
-W 1959 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych proklamowało Deklarację Praw Dziecka, która jest rozszerzeniem Deklaracji Genewskiej.
-W 1995 roku Rada Europy opublikowała Europejską strategię na rzecz dzieci – dokument określający modelowy zakres ochrony prawnej dziecka, jaki powinien obowiązywać wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej. Zawarte w niej zasady zebrano następnie w kolejny dokument – Europejską Konwencję o Wykonywaniu Praw Dzieci. Uchwalono ją w 1996 roku, Polska ratyfikowała ją w 1997 roku, konwencja weszła w życie w 2000 roku. 
-W 2000 roku powstały dwa dodatkowe protokoły do Konwencji o Prawach Dziecka, które dotyczyły angażowania dzieci w konflikty zbrojne i handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i pornografii. 
W Polsce najważniejszymi aktami prawnymi, gwarantującymi prawa dziecka są:
-Konstytucja RP – w art. 72. Konstytucji zapisano m.in. prawo do ochrony dziecka przed przemocą, wyzyskiem, okrucieństwem i demoralizacją, a także prawo do opieki i pomocy władz dla dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej.
-Konwencja o Prawach Dziecka.
-Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka.
Prawa te sformułowano, kierując się kilkoma ważnymi zasadami.
-zasadą dobra dziecka, która oznacza, że wszystkie działania podejmowane wobec dziecka muszą leżeć w jego jak najlepiej pojętym interesie.
-zasadą równości, co oznacza, że wszystkie dzieci są równe wobec prawa, bez względu na to, skąd pochodzą, jaką mają płeć. Ustalono również zasadę poszanowania praw i odpowiedzialności obojga rodziców, która oznacza, że to rodzina jest najważniejsza, a państwo ingeruje tylko w uzasadnionych przypadkach i według określonych procedur.
– zasadą pomocy państwa, według której zobowiązane jest ono do pomagania rodzinom, które takiej pomocy potrzebują.
 
Lista praw dziecka:
Prawa cywilne i wolności osobiste, umożliwiające rozwój dziecka: 
Prawo do życia i rozwoju,
Prawo do tożsamości i identyczności (prawo do nazwiska, imienia, obywatelstwa, wiedzy o własnym pochodzeniu),
Prawo do swobody myśli, sumienia i wyznania,
Prawo do wyrażania własnych poglądów i występowania w sprawach jego dotyczących w postępowaniu administracyjnym i sądowym, 
Prawo do wychowywania w rodzinie i kontaktów z rodzicami w przypadku rozłączenia z nimi,
Prawo do wolności od przemocy fizycznej lub psychicznej, wyzysku, nadużyć seksualnych i wszelkiego okrucieństwa,
Prawo do godności i szacunku.
Prawo do nietykalności osobistej,
Prawo nierekrutowania do wojska poniżej 15. roku życia.
Prawa socjalne, które stanowią obowiązki państwa i dorosłych do stworzenia dzieciom odpowiednich warunków zarówno do rozwoju umysłowego, jak i rozwoju fizycznego:
Prawo do odpowiedniego standardu życia,
Prawo do ochrony życia,
Prawo do zabezpieczenia socjalnego,
Prawo do opieki zdrowotnej,
Prawo do wypoczynku i czasu wolnego.
Prawa ekonomiczne, pozwalające dziecku przygotować się do niezależności materialnej od innych:
Prawo do nauki,
Prawo do ochrony pracy podejmowanej w ramach wakacyjnego zarobku lub w ramach nauki. 
Prawa kulturalne:
Prawo do korzystania z dóbr kultury,
Prawo do informacji,
Prawo do znajomości swoich praw.
Prawa polityczne lub publiczne, zapewniające dziecku możliwość wyrażania swoich poglądów i uczestnictwa w życiu swojej grupy, społeczności czy państwa:
Prawo do stowarzyszania się i zgromadzeń w celach pokojowych. 
Prawo do wyrażania swoich poglądów.
Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka to święto, o którym warto pamiętać. To okazja, aby przypomnieć sobie, że każdemu dziecku, niezależnie od jego pochodzenia, miejsca zamieszkania, koloru skóry czy wyznania, przynależą takie sam prawa – prawa człowieka. Dziecko jako istota dopiero ucząca się, rozwijająca i nabierająca doświadczenia, potrzebuje szczególnej ochrony, którą powinni zapewnić dorośli. Pamiętajmy o tym obowiązku i zapewnijmy dzieciom realizację ich praw nie tylko 20 listopada, ale każdego dnia w roku.
 
Materiał opracowała Katarzyna Nitecka
Żródło:
www.mjakmama24.pl/prawo-i-finanse/porady-prawne/prawa-dziecka-aa-RbLg-saD7-smVH.html